Nde naange woni deweteeɗo: Diine Fulɓe Gaadanteejo e hol ko woni Harameeji jeeɗiɗi he biyɗe Yero Dooro Jallo

Diine ina jeyaa e pine pulaagu ɓooyɗe gila Fulɓe peeñi to dunuyaa faade hannde, ɓe meeɗaani seertude e diine. Ɓe ngadii anndireede ko rewooɓe diine naange, oon ko e diineeji ɓooyɗi jeyaa. Peeñgol makko, ina hoddiree 8000 kitaale ko adii jibineede Isaa.

Jokku taro

Saggitorde Fransi/Pular: Konguɗi e Sagaraaji Hiisa e Tasakuyee (Lexique francais/Pular des mathématiques et des sciences de la vie)

Gila nde dillere guurtingol ɗemngal Pulaar/Fulfulde e winndude kam e ƴellitde kala fannu ganndal he nder maggal, fuɗɗii e kitaale jawtuɗe ɗee, subaka kala mo Allah addi aɗa yiya walla nanaa deftere walla wallifo heso yaltungo he ɗemngal Pular. Saggitorde Fransi/Pular: Konguɗi e Sagaraaji Hiisa e Tasakuyee (Lexique francais/Pular des mathématiques et des sciences de la vie) ko deftere nde Galle muulngo l’Harmattan yaltini gila 2018, nde lemminooɓe defte pulaar ɓeyditortoo he defterɗi mum en, teeŋti noon e ɓeen yiɗɓe gannde Hiisiwe ( mathématiques).

jokku taro

Ɗemɗe Afriknaaje 13 tawateeɗe he nder Google Translate

Google Translate ko software mo neɗɗo waawi huwtoraade ngam firde kelme, konngol timmungol walla yumre, ummoraade e ɗemngal fayde e ɗemngal goɗngal. Yeru, aɗa waawi winndude konngol e gootal e ɗemɗe naatnaaɗe heen ɗe, ko wayno Farayse mbiyaa yo ɗum firɗum e Arab, software o firanma konngol Farayse ngol e Arab. Hannde ɗemɗe sappo e tati Afriknaaje ene njeyaa e naatnaaɗe he ngaal kuwtorogal karalleewal.

jokku taro

Tumbuktu: Peewje Abdel Kader Haydara Ngam Faddaade Jihaadiyankooɓe hoto Mboomde Gannde Afrik Ɓooyma.

He duuɓi jawtuɗi ɗii pelle nodditortooɗe Jihaadyankeeje (Al-Qa’ida e Da’is) mbonni ko heewi e ndonateeri pinal aade to bannge Fuɗnaange-Ɓadiiɗo e Worgo Afrik. Ɓe kelii jumaaji keewɗi, ɓe pusi janaale waliyaaɓe, eglisaaji e defterɗi e jaatiiji (monuments) daartolyankeeji; ɓe nduppi defte e ballifanɗe (manuscrits) keewɗe joginooɗe faayida mawɗo he daartol pinal aade, walla ɓe ngujja ɗum en sabu maɓɓe anndude ko njaru majje en ɓuri tiiɗde hay muudo kaŋŋe.

Jokku taro

Miijo no limgal fulɓe newora

A jaaraama fota, Dr. Abdou Ba he hirjin’de fayde he ndee toɓɓere himmunde. Sabu, hono no teskori ɗaa ɗum ni, addanta yimɓe men e ɓesnguuji men saayde he nder leyɗeele men haa ngonta guɗɗum, ko majjineede ko’e mum en e fuuntireede ko leñel tokosel. Kollee leñol goɗngol ko kanum en ngoni mawngal tawa noon he jaati ko ngool woni leñel tokosel. Ndeke noon no mbiyɗaa ni, Tabital Pulaagu he nder Winndere ene foti daranaade ndeen toɓɓere he kala mbaydi no ɗuum ene gasira won’de.

Boubacar Mali BAH's avatarTeddungal

Ɓaawo min janngii ɓataake mawɗo Tijaan Mbaalo  fii limgal e keeweendi haalooɓe Fulfulde, men tawno ndee toɓɓere LIMGAL FULƁE, maa keeweendi Fulɓe, ko e toɓɓe ɓurɗe himmude ɗe pot-ɗen daranaade, ɗuum waɗi min meeɗii waɓɓude e TPI yo immano ndee toɓɓere, eɗen nana limooje janteteeɗe ɗe njaɓnaaki, yimɓe men kadi ko ɗeen ɓe pillotoo e binndi e haala maɓɓe, hulɓinii heen ko geɗe ɗiɗi:

  • ɗeen limooje ɗe cellaani si ɓooyii ko ɗeen ngontata goonga (fenaande wonta goonga)
  • ɗeen limooje ustooje keeweedni fulɓe na waɗa yimɓe tina ustaare natta hoolaade ko e maɓɓe tawa ɗum fawaaki e goonga.

Minen ɗoo e janngirde ɗemɗe Afrik e jaaɓi-haaɗtirde Keer (Université  du Caire) ɗum na jeyaa e toɓɓe pooɗondirteeɗe, heerorɓe ɗemngal heen kala na hollira keewal yimɓe maggal, o yiɗa ustude keewal heddiiɓe, wano jannginooɓe Hawsa (ejiptenaaɓe) mbi’a haalooɓe Hawsa na ɓura milyonji 200, ɓe usta haaloɓe fulfulde e wiide ko milyonji 16, woɓɓe mbiya…

View original post 341 more words

Kaalgol ɗemɗe ngenndiije to Suudu Batirdu Ngenndi Muritani: Hol ko faayaa heen?

Ko ɓooyaani ko, laamu Muritani ƴettii kuule kese ngam ittude ɗemngal Farayse he ɗemɗe kaalateeɗe he nder Batirdu Ngenndi he, ɓe lomtiinii ɗoon ɗemɗe ngenndiije Muritani, woni Pulaar Sooniŋkoore e Jolfe (Wolof) yantude e Arabeere. Sinno rewiino ɗo foti rewde ɗoo ɗuum ko kabaaru belɗo wonan’de ɓeen haɓantenooɓe ngam yoo ɗemɗe ngenndiije ɗee keɓtine fotde duuɓi jooni keewɗi.

jokku taro
« Older Entries Recent Entries »